Trong những loại khối u nội sọ, u tuyến yên phổ biến thứ tư sau các bệnh u thần kinh đệm, u màng não, u bào sợi thần kinh. Những người từ 30 – 40 tuổi là nhóm đối tượng có tỷ lệ mắc bệnh u tuyến yên cao hơn.
I. Phương pháp chẩn đoán
Để nhận biết, chẩn đoán khối u ở tuyến yên, bác sĩ có thể sẽ trao đổi về tiền sử bệnh lý của gia đình và cá nhân, chỉ định khám sức khỏe. Bên cạnh đó, người bệnh có thể cần làm một số hình thức xét nghiệm để phát hiện ra khối u tuyến yên, ví dụ như:
1. Xét nghiệm máu:
Thông qua việc xét nghiệm máu, bác sĩ sẽ biết cơ thể người bệnh có quá ít hay quá nhiều một số loại hormone nhất định. Đối với một vài loại hormone, nếu kết quả xét nghiệm máu cho thấy cơ thể đang chứa quá nhiều thì đó có thể là tất cả những gì mà bác sĩ cần để chẩn đoán bệnh u tuyến yên.
Với một số loại kích thích tố, ví dụ như cortisol, nếu kết quả xét nghiệm máu cho thấy xuất hiện lượng quá nhiều thì người bệnh có thể cần làm thêm những phương pháp xét nghiệm khác để bác sĩ theo dõi, chẩn đoán chính xác. Các kỹ thuật xét nghiệm này sẽ giúp bác sĩ nhận biết kết quả trước đó là do bệnh u tuyến yên hay đến từ vấn đề sức khỏe khác.
Trường hợp bác sĩ thấy lượng hormone đang ở mức quá thấp thì sẽ yêu cầu người bệnh làm thêm xét nghiệm khác để theo dõi, thông thường là áp dụng cách kiểm tra hình ảnh. Lúc này, bác sĩ sẽ biết liệu kết quả xét nghiệm đó có phải là do bệnh u tuyến yên gây ra hay không.
2. Xét nghiệm nước tiểu:
Hình thức xét nghiệm này có thể được ứng dụng để giúp bác sĩ chẩn đoán tình trạng u tuyến yên tạo ra quá nhiều hormone ACTH. Từ đó cũng làm cơ thể có quá nhiều cortisol, dẫn đến bệnh cushing.
3. Chụp cộng hưởng từ:
Chụp cộng hưởng từ (MRI) là phương pháp xét nghiệm dùng sóng vô tuyến và từ trường để tạo ra hình ảnh chi tiết về các mô, cơ quan trong cơ thể. Thông qua kết quả chụp cộng hưởng từ não, bác sĩ có thể phát hiện sự hiện diện, kích thước, vị trí của u tuyến yên.
4. Chụp CT:
Chụp cắt lớp vi tính (CT) là phương pháp xét nghiệm hình ảnh kết hợp một loạt tia X, qua đó có thể tạo ra hình ảnh cắt ngang. So với CT, quét MRI được bác sĩ dùng thường xuyên để chẩn đoán, phát hiện khối u tuyến yên. Thế nhưng chụp CT có thể sẽ giúp ích cho việc lên kế hoạch làm phẫu thuật nếu bác sĩ chỉ định người bệnh cắt bỏ khối u tuyến yên.
5. Kiểm tra thị lực:
Thị lực có thể chịu ảnh hưởng từ u tuyến yên, đặc biệt là thị lực ngoại vi.
II. Phương pháp điều trị
1. Phẫu thuật
Phương pháp này thường được lựa chọn điều trị trong trường hợp khối u đè lên dây thần kinh và làm ảnh hưởng đến thị giác. Hoặc, trong trường hợp khối u tăng sinh quá mức làm tăng tiết hormone trong cơ thể. Mức độ thành công của phương pháp này phụ thuộc vào mức độ lây lan và vị trí của khối u đó.
Có 2 phương pháp phẫu thuật cắt bỏ khối u tuyến yên, gồm:
- Nội soi cắt bỏ khối u qua xoang mũi: Phương pháp này giúp loại bỏ khối u ở tuyến yên qua mũi và hệ thống xoang. Kỹ thuật này không cần tạo vết cắt ngoài hộp sọ nên không để lại sẹo và bệnh nhân ít đau đớn hơn.
- Cắt bỏ khối u xuyên qua hộp sọ: Phương pháp này giúp cắt bỏ khối u qua hộp sọ bằng cách rạch da và mở hộp sọ. Kỹ thuật này thường chỉ được chỉ định khi khối u đã phát triển kích thước lớn với cấu tạo phức tạp.
2. Xạ trị
Với phương pháp này, bác sĩ sử dụng tia X để phá huỷ những tế bào ung thư trong tuyến yên. Phương pháp này được bác sĩ chỉ định thực hiện sau phẫu thuật để tiêu diệt các tế vào còn sót lại hoặc khi không thể sử dụng tới phương pháp phẫu thuật được.
3. Liệu pháp thay thế Hormone
Đây là liệu pháp chưa được sử dụng phổ biến như phẫu thuật và xạ trị. Thường thì phương pháp này sẽ được chỉ định khi bệnh nhân bị u tuyến yên không tiết đủ những hormone cần thiết như hormone tuyến giáp, tuyến thượng thận, hormone tăng trưởng, Testosterone ở nam giới và Estrogen ở nữ giới.
4. Điều trị nội khoa bằng thuốc
Nếu u tuyến yên làm tăng hormone, bác sĩ sẽ cho bệnh nhân sử dụng thuốc để điều trị. Thuốc Bromocriptine (Parlodel) và Cabergoline (Dostinex) có tác dụng điều trị trường hợp tăng Prolactin. Octreotide (Sandostatin) hoặc pegvisomant (Somavert) được sử dụng để điều trị tăng hormone tăng trưởng. Octreotide được dùng để điều trị tăng hormone tuyến giáp.
Để đặt lịch khám/tư vấn dinh dưỡng, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp đến tổng đài 0988639117 hoặc nhận tư vấn online tại đây để được các bác sỹ tư vấn trực tiếp và nhân viên y tế của Dinh Dưỡng Quốc Gia luôn sẵn lòng phục vụ quý khách.
