Viêm đường tiêu hoá là viêm lớp niêm mạc dạ dày, ruột non và đại tràng. Hầu hết các trường hợp là nhiễm trùng, mặc dù viêm đường tiêu hoá có thể xảy ra sau khi uống thuốc, thuốc và chất độc hóa học (ví dụ: kim loại, chất thực vật). Sự lây nhiễm có thể là lây lan qua đường thực phẩm, đường nước, từ người sang người hoặc đôi khi lây lan qua động vật.
1. Nguyên nhân
Viêm đường tiêu hoá thường do thói quen sinh hoạt của người dân; yếu tố di truyền gia đình.
Các nhiễm trùng đường tiêu hóa do vi khuẩn hoặc virus có thể gây ra phản ứng miễn dịch. Khi đó, đường tiêu hoá sẽ bị viêm trong quá trình phản ứng miễn dịch chống lại sự nhiễm trùng.
1.1 Viêm đường tiêu hoá do virut
Vi rút là nguyên nhân phổ biến nhất gây viêm đường tiêu hoá và hầu hết viêm đường tiêu hoá do vi rút là do
- Norovirus
- Rotavirus
Hầu hết các bệnh nhiễm viêm đường tiêu hoá do vi rút khác là do vi rút astvirus hoặc vi rút aderic đường ruột gây ra.
1.2 Viêm đường tiêu hoá do vi khuẩn
Các vi khuẩn thường liên quan đến bệnh nhất là
- Campylobacter
- Clostridioides difficile
- Escherichia coli (đặc biệt là typs huyết thanh O157:H7)
- Salmonella
- Shigella
- Tụ cầu khuẩn, gây ra ngộ độc thực phẩm do tụ cầu khuẩn
Viêm đường tiêu hoá do vi khuẩn ít gặp hơn do vi rút. Vi khuẩn gây viêm đường tiêu hoá bằng một số cơ chế.
1.3 Viêm đường tiêu hoá do ký sinh trùng
Các ký sinh trùng thường liên quan nhất ở các nước có nguồn lực cao là
- Giardia
- Cryptosporidium
Một số ký sinh trùng đường ruột, đặc biệt là Giardia intestinalis (G. lamblia), bám dính vào niêm mạc ruột non, gây buồn nôn, nôn ói, tiêu chảy và khó chịu toàn thân. Bệnh giardia xảy ra ở mọi vùng của Hoa Kỳ và trên toàn thế giới. Nhiễm trùng có thể trở thành mạn tính và có thể gây ra hội chứng kém hấp thu. Thông thường vi khuẩn được truyền từ người sang người (thường là ở các trung tâm chăm sóc ban ngày) hoặc qua đường tiêu hoá nước và thực phẩm bị ô nhiễm có chứa nang.
2. Triệu chứng
2.1 Viêm đường tiêu hoá do virut
Trong nhiễm vi rút, tiêu chảy phân toàn nước là triệu chứng phổ biến nhất; phân hiếm khi có chất nhầy hoặc máu.
Dấu hiệu của viêm đường tiêu hoá do adenovirus là tiêu chảy kéo dài từ 1 đến 2 tuần. Trẻ nhỏ và trẻ em bị ảnh hưởng có thể nôn nhẹ khi khởi phát điển hình từ 1 đến 2 ngày sau khi bắt đầu tiêu chảy. Sốt nhẹ xảy ra ở khoảng 50% số bệnh nhân. Có thể có triệu chứng đường hô hấp. Triệu chứng thường nhẹ nhưng có thể kéo dài hơn so với các nguyên nhân khác của viêm đường tiêu hoá do vi rút.
Astrovirus gây ra một hội chứng tương tự như nhiễm rotavirus nhẹ.
Cytomegalovirus có thể gây tiêu chảy ra máu ở bệnh nhân suy giảm miễn dịch.
2.2 Viêm đường tiêu hoá do vi khuẩn
Vi khuẩn gây bệnh xâm lấn (ví dụ: Shigella, Salmonella) có nhiều khả năng dẫn đến sốt, suy kiệt, và tiêu chảy phân có máu.
Nhiễm E. coli thường bắt đầu bằng đau quặn bụng dữ dội và tiêu chảy toàn nước trong 1 ngày đến 2 ngày, sau đó là tiêu chảy ra máu. Không sốt hoặc sốt nhẹ.
Phổ bệnh lý của nhiễm C. difficile đi từ đau quặn bụng nhẹ và tiêu chảy phân toàn chất nhầy đến viêm đại tràng xuất huyết nặng và sốc.
Vi khuẩn sản sinh độc tố ruột (ví dụ: S. aureus, B. cereus, C. perfringens) thường gây tiêu chảy phân toàn nước. S. aureus và một số chủng B. cereus chủ yếu gây nôn.
2.3 Viêm đường tiêu hoá do ký sinh trùng
Nhiễm ký sinh trùng thường gây tiêu chảy cấp tính hoặc mạn tính. Hầu hết gây tiêu chảy không có máu; một ngoại lệ là E. histolytica gây lỵ amip (xem Nhiễm amip). Mệt mỏi và sụt cân thường gặp khi tiêu chảy dai dẳng.
Để đặt lịch khám/tư vấn dinh dưỡng, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp đến tổng đài 0988639117 hoặc nhận tư vấn online tại đây để được các bác sỹ tư vấn trực tiếp và đội ngũ kỹ thuật viên của Dinh Dưỡng Quốc Gia trực tiếp tư vấn, luôn sẵn lòng phục vụ quý khách.
