Viêm màng não có thể do nhiễm vi khuẩn, virus, nấm hoặc ký sinh trùng. Tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh, viêm màng não có thể được chữa khỏi sau vài tuần, hoặc có thể là trường hợp khẩn cấp đe dọa tính mạng.
1. Xét nghiệm chẩn đoán
1.1 Chọc dịch tủy sống/chọc dịch não tuỷ
Chọc dịch tủy sống là một xét nghiệm quan trọng có tính chất quyết định trong chẩn đoán, và được tiến hành khi thăm khám lâm sàng có dấu hiệu nghi ngờ viêm màng não. Chọc dịch não tủy là phương pháp chọc dịch lấy dịch tủy sống, sau đó mang đi xét nghiệm nhằm xác định mức độ nghiêm trọng của tình trạng viêm, tác nhân gây bệnh, và sự nhạy cảm của vi sinh vật đối với các sản phẩm thuốc.
Dịch não tuỷ đục, Protein tăng, glucoza giảm 1⁄2 Glucoes máu, tế bào tăng đa số bạch cầu đa nhân và nhiều tế bào thoái hoá, mủ. Cấy dịch não tuỷ: Có thể tìm thấy vi khuẩn gây bệnh. Tuy nhiên, trường hợp không điển hình, dịch não tuỷ có thể trong, có máu hoặc vàng chanh…
Khi dịch não tuỷ trong, có thể vẫn là viêm màng não mủ ở giai đoạn sớm mức độ nhẹ (dịch não tuỷ chưa đục), nhưng thường gặp là viêm màng não mủ “mất đầu” (là viêm màng não mủ đã được điều trị phủ đầu bằng kháng sinh và đang phục hồi). Tuy nhiên cần chẩn đoán phân biệt với các viêm màng não nước trong khác hoặc phản ứng màng não.
Khi dịch não tuỷ có máu, có thể là viêm màng não mủ có xuất huyết màng não (thường do màng não cầu…), nhưng cần chẩn đoán phân biệt với xuất huyết dưới nhện do căn nguyên khác hoặc do lỗi kỹ thuật khi chọc ống sống thắt lưng.
Khi dịch não tuỷ màu vàng chanh: Có thể là viêm màng não mủ có xuất huyết, hồng cầu đang thoái hoá hoặc viêm màng não do lao…
1.2 Xét nghiệm máu
Cấy máu xác định vi khuẩn trong máu: Một số loại vi khuẩn như N. meningitidis và S. pneumonia có thể gây nhiễm trùng huyết và viêm màng não. Xét nghiệm cấy máu sẽ giúp xác định trong máu có chứa loại vi khuẩn này hay không.
Công thức máu toàn phần: giúp kiểm tra số lượng tế bào hồng cầu và bạch cầu trong máu. Các tế bào bạch cầu có vai trò chống lại nhiễm trùng. Nếu bệnh nhân bị viêm màng não, số lượng bạch cầu thường tăng cao
1.3 Chẩn đoán hình ảnh (CT, MRI)
Chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ được sử dụng để chẩn đoán các biến chứng của viêm màng não gây ảnh hưởng đến não.
Chụp sọ thường, chụp xoang và chụp ống tai – xương chũm nhằm phát hiện được tình trạng tăng áp lực nội sọ kéo dài và cả một số yếu tố nguy cơ của viêm màng não.
2. Điều trị
Điều trị viêm màng não phụ thuộc vào tình trạng nhiễm trùng, mức độ phổ biến và nghiêm trọng của bệnh lý, biến chứng và bệnh lý nền. Đối với những trường hợp nhẹ được các bác sĩ chỉ định điều trị ở cơ sở ngoại trú. Những trường hợp nặng cần có sự hỗ trợ về y tế và được các chuyên gia theo dõi thường xuyên. Nguyên tắc điều trị viêm màng não gồm:
- Điều trị nguyên nhân: Tùy thuộc vào nguyên nhân gây viêm màng não như vi khuẩn, virus, nấm mà các bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp. Chọn lựa thuốc điều trị phải phù hợp với độ mẫn cảm của vi sinh vật. Thuốc kháng sinh có thể được tiêm đường tĩnh mạch hoặc tiêm thông qua ống truyền dịch.
- Giảm áp lực nội sọ: thông thường các bác sĩ sử dụng thuốc lợi tiểu để làm giảm phù nề mô và áp lực trong hệ thống dịch não tủy.
- Thuốc điều trị triệu chứng gồm: thuốc hạ sốt, giảm đau, chống nôn,…
3. Phòng ngừa
3.1 Tiêm phòng
Cách hiệu quả nhất để phòng ngừa viêm màng não là tiêm phòng bệnh. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo nên tiêm phòng viêm màng não ở tuổi 11 hoặc 12, sau đó tiêm nhắc lại ở tuổi từ 16 đến 18.
3.2 Không chia sẻ các đồ dùng cá nhân
Viêm màng não có thể lây lan khi bạn tiếp xúc với chất tiết hô hấp hoặc cổ họng – nước bọt, đờm, chất nhầy mũi – của người bị nhiễm bệnh, thông qua việc hôn hoặc dùng chung các vật dụng cá nhân. Bạn có thể ngăn ngừa sự lây lan của viêm màng não bằng cách không dùng chung các đồ dùng có chứa chất tiết, chẳng hạn như cốc uống nước, chai nước, ống hút, đồ bạc, bàn chải đánh răng, son môi hoặc son bóng, và thuốc lá
3.4 Giữ khoảng cách với những người bị bệnh
Các vi khuẩn tìm thấy trong dịch tiết mũi và cổ họng cũng có thể lây lan qua ho và hắt hơi. Bạn có thể bị viêm màng não nếu bạn ở gần người bị bệnh do tiếp xúc trực tiếp với những chất tiết này.
3.5 Rửa tay sạch
Giống như virus cảm lạnh và cúm, virus và vi khuẩn gây viêm màng não có thể có trên tay và vào miệng của bạn. Bạn có thể ngăn ngừa bệnh viêm màng não lây lan bằng cách rửa tay sạch, đặc biệt là sau khi bạn sử dụng phòng tắm, thay tã, hoặc sau khi ở nơi đông người, ho và hắt hơi.
3.6 Tăng cường hệ thống miễn dịch
Chăm sóc tốt cho sức khoẻ tổng thể rất quan trọng. Khi bị nhiễm trùng, hệ miễn dịch của bạn sẽ hoạt động và chống lại nó. Một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh có thể giúp ngăn ngừa tình trạng nhiễm trùng từ virus và vi khuẩn gây ra viêm màng não.
Giữ hệ thống miễn dịch của bạn luôn khỏe mạnh bằng cách ăn uống lành mạnh – bao gồm trái cây tươi và rau, ngũ cốc nguyên hạt, và các protein nạc – và bằng cách tập thể dục thường xuyên.
Để đặt lịch khám/tư vấn dinh dưỡng, quý khách hàng vui lòng liên hệ trực tiếp đến tổng đài 0988639117 hoặc nhận tư vấn online tại đây để được các bác sỹ tư vấn trực tiếp và đội ngũ kỹ thuật viên của Dinh Dưỡng Quốc Gia trực tiếp tư vấn, luôn sẵn lòng phục vụ quý khách.
